بیماری دیستمپر سگ چیست؟ علائم، پیشگیری و درمان

بیماری دیستمپر (Canine Distemper) یک بیماری ویروسی بسیار مسری و بالقوه کشنده است که می‌تواند هم‌زمان دستگاه تنفسی، گوارشی، سیستم ایمنی و سیستم عصبی سگ را درگیر کند. توله‌سگ‌ها و سگ‌هایی که واکسیناسیون کامل ندارند، بیشترین خطر ابتلا و بیماری شدید را دارند.

ترشح چشم و بینی، تب، سرفه، بی‌حالی، کاهش اشتها، استفراغ و اسهال از علائم شناخته‌شده‌اند؛ اما خطرناک‌ترین بخش بیماری زمانی است که نشانه‌های عصبی مانند پرش عضلات، عدم تعادل یا تشنج ایجاد می‌شود. دیستمپر درمان ضدویروسی قطعی ندارد و درمان عمدتاً حمایتی است، بنابراین واکسیناسیون و تشخیص زودهنگام اهمیت بسیار زیادی دارند.
info دیستمپر سگ

فهرست مطالب

دیستمپر سگ چیست و چرا خطرناک است؟

دیستمپر یک بیماری عفونی ناشی از Canine Distemper Virus یا CDV است. این ویروس از خانواده موربیلی‌ویروس‌هاست و بیماری آن فقط یک عفونت تنفسی ساده نیست؛ ممکن است چند سیستم بدن را به‌صورت هم‌زمان یا مرحله‌ای درگیر کند.
شدت بیماری از عفونت بدون علامت یا خفیف تا بیماری شدید و کشنده متفاوت است. سن، وضعیت واکسیناسیون، قدرت سیستم ایمنی، سویه ویروس و میزان مواجهه می‌توانند بر شدت علائم اثر بگذارند.
یکی از ویژگی‌های نگران‌کننده دیستمپر این است که علائم عصبی ممکن است هم‌زمان با بیماری عمومی ظاهر شوند یا هفته‌ها و حتی مدت بیشتری بعد از بهبود ظاهری ایجاد شوند. به همین دلیل سابقه ابتلا برای پیگیری‌های بعدی اهمیت دارد.
ویژگی دیستمپر سگ
عامل بیماری Canine Distemper Virus (CDV)
ماهیت ویروسی و بسیار مسری
سیستم‌های درگیر تنفسی، گوارشی، ایمنی، پوست و سیستم عصبی
گروه پرخطر توله‌ها و سگ‌های واکسینه‌نشده یا ناقص‌واکسینه
درمان قطعی ضدویروسی در حال حاضر وجود ندارد؛ درمان حمایتی است
مهم‌ترین روش پیشگیری واکسیناسیون

شناخت بیماری‌های عفونی بخشی از مراقبت مسئولانه از سگ است. برای برنامه کامل‌تر نگهداری و سلامت، راهنمای جامع مراقبت و سلامت سگ را نیز مطالعه کنید.

دیستمپر سگ چگونه منتقل می‌شود؟

دیستمپر عمدتاً از طریق قطرات تنفسی و ترشحات حیوان آلوده منتقل می‌شود. سرفه، عطسه و تماس نزدیک می‌توانند ذرات ویروس را در اختیار سگ حساس قرار دهند.
تماس مستقیم با ترشحات چشم و بینی، بزاق، ادرار و سایر مایعات بدن حیوان آلوده نیز می‌تواند در انتقال نقش داشته باشد. سگ مبتلا حتی پیش از آنکه صاحبش متوجه علائم شود ممکن است ویروس را منتشر کند.

آیا فقط سگ‌ها ناقل دیستمپر هستند؟

خیر. ویروس دیستمپر می‌تواند گونه‌های مختلفی از گوشت‌خواران مانند راسوها، راکون‌ها، اسکانک‌ها و روباه‌ها را نیز آلوده کند. بنابراین تماس سگ واکسینه‌نشده با برخی حیوانات وحشی نیز می‌تواند خطر ایجاد کند.

محیط‌های پرخطر برای توله‌سگ کدام‌اند؟

  • محل تجمع سگ‌های متعدد
  • پناهگاه‌ها و مراکز پرتراکم
  • محل نگهداری سگ با سابقه نامشخص واکسیناسیون
  • تماس نزدیک با سگ بیمار یا مشکوک
  • محیط‌هایی با رفت‌وآمد حیوانات وحشی حساس به دیستمپر

تا کامل شدن واکسیناسیون توله، بازی و آموزش را در فضای خصوصی و کنترل‌شده انجام دهید و از مواجهه غیرضروری با سگ‌های ناشناس خودداری کنید. سبک زندگی و نگهداری ایمن سگ

کدام سگ‌ها بیشتر در معرض خطر دیستمپر هستند؟

توله‌ها، سگ‌های جوان و حیواناتی که واکسیناسیون ندارند یا دوره اولیه واکسن آن‌ها کامل نشده است بیشترین حساسیت را دارند. سگ دارای سیستم ایمنی ضعیف نیز ممکن است بیماری شدیدتری تجربه کند.
نژاد یا جنسیت به تنهایی معیار قابل اتکایی برای ایمنی نیست. مهم‌ترین عوامل عملی برای صاحب حیوان، سابقه واکسن، سن، وضعیت سلامت و احتمال تماس با حیوان آلوده هستند.

علائم اولیه دیستمپر سگ چیست؟

تب، بی‌حالی، کاهش اشتها و ترشح چشم یا بینی از علائم اولیه رایج هستند. سپس ممکن است سرفه، مشکلات تنفسی، استفراغ و اسهال نیز اضافه شوند.
تشخیص بیماری فقط بر اساس این نشانه‌ها آسان نیست، زیرا بسیاری از عفونت‌های تنفسی یا گوارشی سگ می‌توانند ظاهر مشابهی داشته باشند. ترکیب علائم با واکسیناسیون ناقص، سن پایین یا سابقه تماس، احتمال دیستمپر را جدی‌تر می‌کند.

علائم عمومی و تنفسی

  • تب
  • بی‌حالی و ضعف
  • کاهش اشتها
  • ترشح چشم
  • ترشح بینی
  • سرفه
  • تنفس دشوار یا علائم پنومونی در موارد شدید

علائم گوارشی

  • استفراغ
  • اسهال
  • کاهش اشتها
  • کم‌آبی در موارد شدید

علائم عصبی دیستمپر سگ کدام‌اند؟

عدم تعادل، پرش غیرارادی عضلات، تشنج و فلج از مهم‌ترین علائم عصبی دیستمپر هستند. بروز علائم عصبی معمولاً پیش‌آگهی بیماری را جدی‌تر می‌کند و نیازمند ارزیابی فوری دامپزشکی است.
در بعضی سگ‌ها حرکات ریتمیک فک و عضلات صورت دیده می‌شود که گاهی به «chewing-gum fit» تشبیه می‌شود. این حالت می‌تواند همراه با پرش عضلانی یا تشنج باشد و از علائم کلاسیک عصبی بیماری به شمار می‌رود.

نشانه‌های عصبی هشداردهنده

  • راه رفتن نامتعادل و تلوتلو خوردن
  • پرش یا انقباض مکرر عضلات
  • حرکات غیرارادی فک
  • تشنج
  • ضعف اندام‌ها
  • فلج در موارد شدید
  • اختلال در هماهنگی حرکات
مرحله یا سیستم درگیر علائم قابل مشاهده اقدام
عمومی تب، بی‌حالی، بی‌اشتهایی تماس با دامپزشک
تنفسی ترشح بینی و چشم، سرفه، تنفس دشوار بررسی سریع
گوارشی استفراغ و اسهال بررسی کم‌آبی و درمان
عصبی پرش عضله، عدم تعادل، تشنج یا فلج اورژانس دامپزشکی

Hard Pad یا سفت شدن پنجه در دیستمپر چیست؟

برخی سگ‌های مبتلا دچار ضخیم و سفت شدن پوست کف پنجه‌ها و گاهی بینی می‌شوند؛ این حالت به Hyperkeratosis یا «Hard Pad Disease» معروف است و یکی از نشانه‌های شناخته‌شده دیستمپر است.
نبود این علامت به معنی رد دیستمپر نیست. بیماری می‌تواند شکل‌های متفاوتی داشته باشد و بسیاری از سگ‌ها همه علائم کلاسیک را هم‌زمان نشان نمی‌دهند.

چه زمانی دیستمپر یک وضعیت اورژانسی است؟

تشنج، اختلال هوشیاری، مشکل جدی تنفس، ضعف شدید، کم‌آبی یا ناتوانی در ایستادن نیازمند مراجعه فوری هستند. حتی بدون این علائم، سگ واکسینه‌نشده‌ای که هم‌زمان علائم تنفسی و گوارشی دارد باید سریع بررسی شود.
  1. سگ مشکوک را فوراً از سایر سگ‌ها جدا کنید.
  2. قبل از ورود به کلینیک، احتمال دیستمپر را تلفنی اطلاع دهید.
  3. سوابق واکسیناسیون را همراه داشته باشید.
  4. زمان شروع و ترتیب علائم را یادداشت کنید.
  5. در صورت تشنج، مدت و شکل حمله را ثبت کنید.
  6. بدون تجویز دامپزشک داروی انسانی یا آنتی‌بیوتیک ندهید.

دیستمپر سگ چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص با کنار هم قرار دادن علائم، سابقه واکسیناسیون و آزمایش‌های اختصاصی انجام می‌شود. PCR یکی از ابزارهای مهم تشخیصی برای شناسایی ماده ژنتیکی ویروس است.
دامپزشک بسته به شرایط ممکن است از نمونه‌های تنفسی، چشم، ادرار یا نمونه‌های دیگر استفاده کند و آزمایش خون یا تصویربرداری قفسه سینه را برای بررسی وضعیت عمومی و عفونت‌های ثانویه درخواست کند.

چرا تشخیص فقط با مشاهده علائم کافی نیست؟

زیرا سرفه، ترشح بینی، استفراغ و اسهال اختصاصی دیستمپر نیستند. بیماری‌های تنفسی و گوارشی متعدد می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند و درگیری عصبی نیز علل مختلفی دارد.
نتیجه آزمایش نیز باید توسط دامپزشک و در کنار سابقه واکسن و علائم تفسیر شود، زیرا واکسیناسیون اخیر و مرحله بیماری می‌توانند در تفسیر بعضی نتایج اهمیت داشته باشند.

درمان دیستمپر سگ چگونه انجام می‌شود؟

در حال حاضر درمان ضدویروسی قطعی و اثبات‌شده‌ای که ویروس دیستمپر را از بدن حذف کند وجود ندارد. درمان بر حمایت از بدن سگ، کنترل علائم و پیشگیری یا درمان عفونت‌های ثانویه متمرکز است.
نوع درمان به سیستم‌های درگیر و شدت بیماری بستگی دارد. یک سگ با علائم خفیف ممکن است برنامه متفاوتی از حیوان مبتلا به پنومونی، کم‌آبی یا تشنج نیاز داشته باشد.

درمان حمایتی ممکن است شامل چه مواردی باشد؟

  • مایع‌درمانی برای کم‌آبی و اختلالات الکترولیتی
  • داروهای ضدتهوع برای علائم گوارشی
  • حمایت تغذیه‌ای با غذای قابل‌هضم و مناسب
  • آنتی‌بیوتیک در صورت خطر یا وجود عفونت باکتریایی ثانویه
  • داروهای کنترل تشنج در بیماران عصبی مناسب
  • اکسیژن و مراقبت تنفسی در موارد موردنیاز
  • مراقبت پرستاری و پایش مداوم بیمار
در ایران ممکن است دسترسی و هزینه بستری، آزمایش‌ها و داروها بین شهرها و مراکز دامپزشکی متفاوت باشد. اگر محدودیت مالی دارید، آن را از ابتدا با دامپزشک مطرح کنید تا اولویت‌های تشخیصی و یک برنامه ایمن متناسب با وضعیت سگ مشخص شود؛ تأخیر خودسرانه در درمان راه‌حل مناسبی نیست.

آیا دیستمپر سگ در خانه درمان می‌شود؟

درمان خانگی خودسرانه برای دیستمپر مناسب نیست. موارد خفیف ممکن است با تشخیص دامپزشک بخشی از مراقبت را در خانه دریافت کنند، اما سگ دارای علائم شدید تنفسی، کم‌آبی یا نشانه‌های عصبی ممکن است به بستری و مراقبت تخصصی نیاز داشته باشد.

چه کارهایی را نباید انجام دهیم؟

  • داروهای انسانی را خودسرانه استفاده نکنید.
  • آنتی‌بیوتیک را بدون نسخه شروع نکنید.
  • تشنج یا پرش عضلات را به خستگی نسبت ندهید.
  • سگ بیمار را در کنار سگ‌های سالم نگه ندارید.
  • با بهتر شدن موقت علائم، پیگیری درمان را متوقف نکنید.
  • درمان‌های اینترنتی را جایگزین تشخیص دامپزشکی نکنید.

شانس بهبودی سگ مبتلا به دیستمپر چقدر است؟

پیش‌آگهی دیستمپر متغیر است و به سن، قدرت پاسخ ایمنی، شدت بیماری و به‌خصوص وجود و شدت علائم عصبی بستگی دارد. بعضی سگ‌ها بهبود پیدا می‌کنند، در حالی که بیماری در برخی حیوانات با وجود درمان حمایتی می‌تواند کشنده باشد.
وجود علائم عصبی شدید معمولاً پیش‌آگهی را ضعیف‌تر می‌کند. بنابراین نمی‌توان تنها بر اساس نام بیماری درصد دقیقی برای یک سگ مشخص اعلام کرد و ارزیابی فردی دامپزشک اهمیت دارد.

آیا سگ بهبود‌یافته از دیستمپر ممکن است عوارض دائمی داشته باشد؟

بله. برخی سگ‌ها پس از بهبود از علائم عمومی، پرش‌های عضلانی یا تشنج‌های باقیمانده دارند. در بعضی موارد نیز علائم عصبی ممکن است بعدتر ظاهر شوند.
اگر سگ پس از بهبود ظاهری دچار تغییر در راه رفتن، پرش عضله، حرکات غیرعادی فک یا تشنج شد، سابقه دیستمپر را حتماً به دامپزشک اطلاع دهید.

چگونه از بیماری دیستمپر پیشگیری کنیم؟

واکسیناسیون مؤثرترین راه پیشگیری از دیستمپر است و واکسن CDV جزء واکسن‌های اصلی یا Core برای سگ‌ها محسوب می‌شود. علاوه بر واکسن، کاهش مواجهه توله ناقص‌واکسینه با محیط‌های پرخطر و ایزوله کردن حیوان بیمار اهمیت دارد.

سه پایه پیشگیری از دیستمپر

  1. واکسیناسیون: سری اولیه و یادآورها را طبق برنامه دامپزشک کامل کنید.
  2. مدیریت تماس: توله ناقص‌واکسینه را در معرض سگ‌های ناشناس و تجمع‌های پرخطر قرار ندهید.
  3. ایزولاسیون و بهداشت: سگ مشکوک یا مبتلا را از سایر سگ‌ها جدا کنید و محیط را تمیز و ضدعفونی کنید.

واکسیناسیون، کنترل انگل، تغذیه مناسب و معاینات دوره‌ای در کنار یکدیگر برنامه سلامت پیشگیرانه سگ را می‌سازند.  برنامه جامع سلامت و مراقبت پیشگیرانه سگ

برنامه واکسیناسیون دیستمپر چگونه است؟

در راهنماهای دامپزشکی، واکسیناسیون توله‌ها معمولاً از حدود ۶ تا ۸ هفتگی آغاز می‌شود و دوزهای بعدی هر ۲ تا ۴ هفته تا دست‌کم ۱۶ هفتگی و در برخی راهنماها تا ۲۰ هفتگی ادامه پیدا می‌کنند. برنامه دقیق باید بر اساس واکسن موجود، سن، سابقه و ریسک سگ توسط دامپزشک تنظیم شود.
پس از سری اولیه، یک یادآور طی حدود یک سال توصیه می‌شود و سپس فاصله یادآورها برای واکسن‌های Core بر اساس نوع واکسن و راهنمای دامپزشکی تعیین می‌شود؛ در بسیاری از پروتکل‌ها فاصله‌های سه‌ساله برای سگ بالغ به کار می‌رود.
مرحله اصل کلی
توله‌سگ شروع معمولاً حدود ۶ تا ۸ هفتگی
سری اولیه تکرار هر ۲ تا ۴ هفته تا سن توصیه‌شده
یادآور اولیه پس از تکمیل سری اولیه طبق توصیه دامپزشک
سگ بالغ یادآورها بر اساس نوع واکسن، سابقه و راهنمای دامپزشکی
این جدول نسخه تجویزی برای سگ شما نیست. تاریخ دقیق واکسن را دامپزشک با توجه به محصول موجود و سوابق حیوان تعیین می‌کند.

سگ مبتلا به دیستمپر تا چه زمانی باید ایزوله باشد؟

دفع ویروس می‌تواند پس از بهتر شدن ظاهر سگ ادامه پیدا کند و مدت آن بین بیماران متفاوت است. به همین دلیل پایان ایزولاسیون نباید فقط بر اساس قطع سرفه یا بهتر شدن اشتها تعیین شود.
منابع دامپزشکی بازه دفع ویروس را متغیر گزارش می‌کنند و برخی سگ‌ها، به‌خصوص موارد دارای درگیری عصبی، ممکن است مدت طولانی‌تری ویروس دفع کنند. زمان بازگشت به تماس با سگ‌های دیگر را دامپزشک تعیین کند.

چگونه محیط سگ مبتلا به دیستمپر را ضدعفونی کنیم؟

برخلاف پاروویروس، ویروس دیستمپر در محیط مقاومت بسیار کمتری دارد و بسیاری از ضدعفونی‌کننده‌های رایج می‌توانند آن را غیرفعال کنند. با این حال پاکسازی مواد آلی و رعایت بهداشت همچنان ضروری است.
  • ظروف آب و غذا را جدا کنید.
  • جای خواب و سطوح آلوده را مرتب پاکسازی کنید.
  • ترشحات بینی، چشم، ادرار و مدفوع را با رعایت بهداشت جمع کنید.
  • پس از تماس با سگ بیمار دست‌ها را بشویید.
  • وسایل سگ بیمار را بین سگ‌های دیگر جابه‌جا نکنید.
  • دستور ضدعفونی‌کننده را از نظر رقت و زمان تماس رعایت کنید.

تفاوت دیستمپر و پاروویروس سگ چیست؟

هر دو بیماری ویروسی جدی و قابل پیشگیری با واکسن هستند، اما الگوی درگیری آن‌ها متفاوت است. پاروویروس بیشتر با بیماری شدید گوارشی شناخته می‌شود، در حالی که دیستمپر می‌تواند دستگاه تنفسی، گوارشی و سیستم عصبی را هم‌زمان درگیر کند.
ویژگی دیستمپر پاروویروس
علائم تنفسی شایع ویژگی اصلی نیست
استفراغ و اسهال ممکن است رخ دهد بسیار مهم و معمولاً شدید
علائم عصبی ممکن و بسیار مهم الگوی کلاسیک بیماری نیست
سفت شدن کف پنجه ممکن است دیده شود ویژگی معمول نیست
مقاومت ویروس در محیط نسبتاً پایین‌تر بسیار بالا
واکسن دارد و Core است دارد و Core است

اگر استفراغ و اسهال شدید، به‌خصوص در توله واکسینه‌نشده، مشاهده می‌کنید،  علائم و درمان بیماری کشنده پاروویروس در سگ‌ها را نیز ببینید؛ اما تشخیص بین این بیماری‌ها باید توسط دامپزشک انجام شود.

آیا دیستمپر سگ به انسان منتقل می‌شود؟

خیر. دیستمپر سگ به عنوان بیماری قابل انتقال به انسان شناخته نمی‌شود. با این حال انسان می‌تواند در مراقبت از حیوان بیمار، ترشحات آلوده را روی دست، لباس یا وسایل جابه‌جا کند و به همین دلیل رعایت بهداشت برای محافظت از حیوانات دیگر ضروری است.

۸ اشتباه خطرناک هنگام شک به دیستمپر

  1. فرض کردن سرماخوردگی ساده: ترشح بینی و سرفه در سگ ناقص‌واکسینه نیازمند بررسی است.
  2. نادیده گرفتن پرش عضلات: این علامت ممکن است نشانه درگیری عصبی باشد.
  3. منتظر ماندن برای همه علائم: سگ مبتلا لزوماً تمام علائم کلاسیک را نشان نمی‌دهد.
  4. خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک: آنتی‌بیوتیک ویروس را درمان نمی‌کند.
  5. قطع پیگیری پس از بهبود ظاهری: علائم عصبی ممکن است بعدتر ایجاد شوند.
  6. تماس با سگ‌های سالم: سگ بیمار باید ایزوله شود.
  7. ناقص گذاشتن واکسیناسیون توله: یک دوز اولیه به معنی تکمیل ایمنی نیست.
  8. بردن سگ مشکوک بدون اطلاع به کلینیک: قبل از مراجعه احتمال بیماری مسری را اعلام کنید.

چک‌لیست اقدام فوری هنگام مشاهده علائم دیستمپر

وضعیت اقدام پیشنهادی
ترشح چشم و بینی + تب یا بی‌حالی بررسی سریع دامپزشکی
سگ واکسینه‌نشده با علائم تنفسی و گوارشی ایزوله و تماس با دامپزشک
پرش عضله یا عدم تعادل ارزیابی فوری
تشنج یا مشکل شدید تنفس اورژانس دامپزشکی
تأیید دیستمپر درمان حمایتی + ایزولاسیون کامل
سگ دیگری در خانه وجود دارد جداسازی و بررسی فوری وضعیت واکسیناسیون

منابع تکمیلی

جمع‌بندی

دیستمپر یکی از جدی‌ترین بیماری‌های ویروسی سگ است، زیرا می‌تواند از تب و ترشح چشم و بینی شروع شود و به مشکلات گوارشی، پنومونی و حتی بیماری عصبی برسد. توله‌ها و سگ‌های واکسینه‌نشده بیشترین خطر را دارند و وجود پرش عضلانی، عدم تعادل یا تشنج وضعیت را بسیار جدی‌تر می‌کند.
درمان اصلی حمایتی است و هیچ درمان خانگی یا آنتی‌بیوتیکی جای واکسیناسیون و مراقبت دامپزشکی را نمی‌گیرد. تکمیل واکسن، محدود کردن تماس توله ناقص‌واکسینه با محیط‌های پرخطر و ایزوله کردن سگ بیمار مؤثرترین اقدامات عملی هستند.
اگر سگ شما هم‌اکنون تب، ترشح چشم و بینی، سرفه، استفراغ یا اسهال دارد و واکسیناسیونش کامل نیست ــ یا هر نوع پرش عضلانی، عدم تعادل یا تشنج نشان می‌دهد ــ مراجعه دامپزشکی را به تعویق نیندازید.

سوالات متداول

تب، بی‌حالی، کاهش اشتها و ترشح چشم یا بینی از علائم اولیه رایج هستند. سرفه، استفراغ و اسهال نیز ممکن است بعداً اضافه شوند.

درمان ضدویروسی قطعی برای حذف CDV وجود ندارد. درمان دامپزشکی حمایتی است و بر مایعات، تغذیه، کنترل علائم و عفونت‌های ثانویه و در صورت لزوم کنترل تشنج تمرکز دارد.

بعضی سگ‌ها بهبود پیدا می‌کنند، اما پیش‌آگهی به سن، وضعیت ایمنی و شدت بیماری وابسته است. وجود علائم عصبی شدید معمولاً پیش‌آگهی را بدتر می‌کند.

خیر. ویروس دیستمپر سگ بیماری انسانی محسوب نمی‌شود، اما رعایت بهداشت برای جلوگیری از انتقال آلودگی بین حیوانات ضروری است.

واکسیناسیون مؤثر خطر ابتلا را بسیار کاهش می‌دهد، اما سری واکسن توله باید کامل شود. سابقه ناقص واکسن یا پاسخ ایمنی ناکافی می‌تواند سگ را آسیب‌پذیر باقی بگذارد.

پرش‌های غیرارادی و تکرارشونده عضلات می‌توانند نشانه درگیری سیستم عصبی باشند و باید سریع توسط دامپزشک بررسی شوند.

خیر. هر دو بیماری ویروسی جدی‌اند، اما ویروس و الگوی بیماری متفاوت است. دیستمپر اغلب تنفس و سیستم عصبی را نیز درگیر می‌کند، در حالی که پاروویروس بیشتر با بیماری شدید گوارشی شناخته می‌شود.

بله. در برخی سگ‌ها علائم عصبی می‌توانند باقی بمانند یا حتی پس از بهبود ظاهری بیماری عمومی ظاهر شوند؛ بنابراین پیگیری دامپزشکی مهم است.

تکمیل واکسیناسیون اصلی‌ترین راه پیشگیری است. تا پایان سری اولیه واکسن نیز باید تماس توله با سگ‌های ناشناس و محیط‌های پرخطر محدود شود.